Abraham Josef Sztybel

Abraham Josef Sztybel (1885 – 1946)

Urodził się w Żarkach w rodzinie chasydzkiej. W 1904 r. przybył do Warszawy i zajął się handlem skórami. W 1917 r. w Moskwie założył wydawnictwo Sztybel, które po Rewolucji Październikowej przeniósł do Warszawy. Prowadził działalność wydawniczą w Berlinie, Tel Awiwie oraz Nowym Jorku. Po wybuchu II wojny światowej wydawnictwo ostatecznie przeniosło się do USA.

Sztybel zapisał się w historii literatury hebrajskiej jako jeden z głównych animatorów jej odrodzenia po I wojnie światowej oraz jako wydawca przekładów wybitnych dzieł światowej literatury na język hebrajski. Przyczynił się również do popularyzacji literatury polskiej.

Mimo sukcesów zawodowych nie zapomniał o rodzinnym mieście. Dzięki jego wsparciu Żarki posiadały przed 1939 r. jedną z najlepszych żydowskich bibliotek w Polsce — mieszczącą się przy Starym Rynku (obecnie nr 29), liczącą ok. 6 tysięcy tomów w językach polskim, hebrajskim i jidysz. Biblioteka nosiła imię jego tragicznie zmarłej żony - Zysli-Malki Sztybel. Czasów II wojny światowej nie przetrwał ani jeden tom, wszystkie książki zniknęły bezpowrotnie.

A.J. Sztybel zmarł w Nowym Jorku w dniu 16 września 1946 r.

Fundatorzy: rzeźbiarz Marcin Flower Poznański i historyk Piotr Zamorski
Lokalizacja: Stary Rynek

Abraham Josef Sztybel (1885 – 1946)

He was born in Żarki into a Hasidic family. In 1904 he arrived in Warsaw, where he entered the leather trade. In 1917, while in Moscow, he founded the Sztybel publishing house, which he moved to Warsaw following the October Revolution. In the years that followed, he continued his publishing activity in Berlin, Tel Aviv, and New York. After the outbreak of the Second World War, the publishing house ultimately relocated to the United States.

Sztybel earned a lasting place in the history of Hebrew literature as one of the principal figures in its post–First World War revival, and as a publisher of translations of outstanding works of world literature into Hebrew. He also contributed to the popularisation of Polish literature.

Despite his professional success, he did not forget his home town. Thanks to his support, before 1939 Żarki possessed one of the finest Jewish libraries in Poland — located on the Old Market Square (now No. 29), containing around 6,000 volumes in Polish, Hebrew, and Yiddish. The library bore the name of his tragically deceased wife, Zysla-Malka Sztybel. Not a single volume survived the tragic years of the war; all the books disappeared without trace.

A.J. Sztybel died in New York on 16 September 1946.

Founders: sculptor Marcin Flower Poznański and historian Piotr Zamorski

A sculpture on the Trail of Tradition created by Marcin Flower Poznański.