ul. Częstochowska Szlak Kultury Żydowskiej przystanek 1

Szlak Kultury Żydowskiej - ul. Częstochowska

Przy ul. Częstochowskiej 49 znajduje się dom, w którym polska rodzina przechowywała w czasie okupacji hitlerowskiej żydowską rodzinę Zborowskich. Maria i Józef Płaczkowie ryzykowali własnym życie oraz życiem swojej córki Jadwigi, ratując m.in. Eli Zborowskiego, który po wojnie zamieszkał w Nowym Jorku i został przewodniczącym American and International Societies for Yad Vashem. Płaczkowie zostali wyróżnieni tytułem i medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata (1978r.). W 2007r. medal za uratowanie Żydów otrzymali potomkowie Janiny i Jana Supernaków #z Żarek, co świadczy, że także inni żarczanie mimo grożących represji, z karą śmierci włącznie, udzielali pomocy sąsiadom Żydom. Nieliczni tylko splamili ten honor.

W bok od Częstochowskiej znajduje się uliczka św. Barbary, przy której w okresie międzywojennym funkcjonowała rzeźnia. We wschodniej jej części odbywał się rytualny ubój bydła dla żydów, a w zachodniej zwierząt hodowlanych dla chrześcijan. Obecnie w przebudowanej rzeźni mieści się stolarnia. Zapewnienie koszernego mięsa było jednym z obowiązków żydowskiej gminy wyznaniowej. Ta - najpierw w formie kahału, później nadzoru bóżniczego - istniała w Żarkach od XVII w. Sprawowała władzę administracyjną i sądowniczą nad ludnością pochodzenia żydowskiego oraz umożliwiała jej prowadzenia odrębnego życia religijnego oraz kulturalnego. Żydowskiej gminie w Żarkach podlegali mieszkańcy z 20 okolicznych miejscowości. #W okresie międzywojennym gmina utrzymywała dwie bóżnice, szkołę średnią, bibliotekę (wraz #z 6-tysięcznym zbiorem - darem Abrahama Josefa Sztybla, żarczanina, znanego hebraisty z Nowego Jorku), rytualną łaźnię parową, wspomnianą ubojnię oraz rytualną rzeźnię ptactwa, przytułek i dom noclegowy dla wędrujących biednych Żydów. 

The Jewish  Culture Trail  –  Czestochowska Street

The house number 49 in Częstochowska Street is a place where Płaczek family was hiding  Zborowski family during the Nazi occupation. Maria and Josef Płaczek risked their own lives  and their daughter’s life in order to save Eli  Zborowski  who after the World War II has lived in New York and has become  the leader of American and International Societies for Yad Vashem. The Płaczek family were given the title and the medal The Just among the Nations of the World. (1978r.) In 2007 the descendants of Janina and Jan Supernak were given the medal for rescuing Jews, which attests the fact that despite likely repressions inclusive of death, also other residents of Żarki provided assistance to their Jewish neighbours. Only very few put a stain on this honour.

There are many more families that helped their Jewish neighbours during the war although they could have been severely punished by Nazis and only very few tarnished their reputation.

In St Barbara’s Street there was a butcher’s in the interwar period. The kosher butchering  took place in its eastern part whilst animals for Christians were killed in the west of the butcher’s. At present, there is a joiner’s shop.The Jewish religious community, that existed in Zarki since 17th century,  had to respect and follow all traditions and customs which were supervised by the synagogue. The synagogue supervisors were in charge of administration  and court of justice for the Jewish society. Zarki Jewish Community consisted of 20 local places. In the interwar period maintained two synagogues, the secondary school, the library (6 thousand volumes were given by Abraham Josef  Sztybel, a famous heraldry expert for New York who was born in Zarki), the ritual bath, the butcher’s, the shelter and hostel for the poor Jews.