Gmina Żarki w pigułce

Strona główna » Na weekend » Gmina Żarki w pigułce

Lubisz czynnie wypoczywać, a poznawanie nowych  miejsc to dla ciebie prawdziwa frajda proponujemy naszą propozycję „Żarki w pigułce”, w czasie której będziemy mieli możliwość zaznajomienia się z większością zlokalizowanych tu atrakcji turystycznych.

Pogoda, rower i cel podróży to wszystko czego potrzebujemy.

 

Naszą trasę rozpoczynamy przy  ul. Stary Rynek w Żarkach, który w dawnych latach był miejscem handlu i spotkań. Układ całego placu nieznacznie się zmienił, w okresie przedwojennym skupiał on liczne sklepiki należące do Żydów. Nad placem góruje Kościół p.w. św. Szymona i Judy Tadeusza. Jest to XVI wieczny kościół, w którego wnętrzu warto zobaczyć późnobarokowe ołtarze. W głównym znajduje się obraz Przemienienia Pańskiego z postaciami patronów kościoła. W żareckiej farze czci się postać bł. Ludwika Rocha Gietyngiera, pochodzącego z Żarek księdza, który zginął śmiercią męczeńską w niemieckim obozie w Dachau. Kolejnym punktem naszej wycieczki jest uroczy kościółek św. Barbary przy ul. Częstochowskiej. Jego historia sięga korzeniami starej drewnianej kaplicy, wzmiankowanej w 1595r. Murowaną, obustronnie tynkowaną świątynię wzniesiono z łamanego kamienia wapiennego prawdopodobnie pod koniec XVII w. Pełniła funkcje kościoła szpitalnego. Jest to budowla orientowana, jednonawowa, z nieco węższym i dużym, zamkniętym półkoliście prezbiterium oraz kwadratową kruchtą od zachodu. Dachy dwuspadowe pokryte gontem, z czworoboczną drewnianą wieżyczką na sygnaturkę, usytuowaną pośrodku nawy. Sąsiedztwo budowli to Dom Samotnej Matki i Dziecka prowadzony przez Siostry ze Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu. W związku z historią Żarek z którą związane są losy ludności polskiej i żydowskiej zachowały się tu liczne zabytki świadczące o tamtym czasach.  Wracając do historii z lat 1790-1792, która wzmiankuje, że w Żarkach zachowały się informacje o dwóch synagogach żareckich, a ok. 1870 r. powstała trzecia, tzw. reformowana. Była najbardziej okazała, w unikatowym neoromańsko-mauretańskim stylu, który zatarła dopiero przebudowa w latach 1954-1957 - po zniszczeniach hitlerowskich. Obok, od południa, stała mniejsza, ale starsza synagoga klasycystyczna, rytualna rzeźnia, łaźnia (mykwa) i budynek pomocniczo-edukacyjny, które znajdowały się na zapleczu. Kres ludności żydowskiej oraz wymienionym budynkom przyniosła II wojna światowa, która na terytorium Żarek wkroczyła 2 września. Dwa dni po wejściu do miasta oddziałów Wehrmachtu przeprowadzono egzekucje Żydów, dzień ten nazwano "czarnym poniedziałkiem". Ci, którzy przeżyli zostali zmuszeni do noszenia opasek, zakazano im opuszczania miasta. Dziennie przysługiwała im porcja stu gram chleba. Obecny obiekt, to rozbudowana o 1/3 długości dawna synagoga, której część zachowała się mimo prób jej zniszczenia- w czasie wojny była podpalana. We wnętrzu zachował się pierwotny układ: sala główna, gdzie we wschodniej ścianie, w maleńkiej przybudówce było miejsce na Torę (aron ha-kodesz), bima pośrodku. Do czasów rozpoczętej w 2009 r. modernizacji istniał jeszcze balkon od zachodu, ślad po wcześniejszym babińcu. Zgodnie z przepisami religijnymi modlono się oddzielnie - mężczyźni na parterze, a kobiety na galerii. Remont z lat 2009-2011, finansowany ze środków Unii Europejskiej oraz Gminy Żarki, uratował budynek przed degradacją. W części historycznej, zachodniej, odtworzono elewacje zgodnie z przedwojennym wzorem. Wymieniono dach, część ścian nośnych, instalacje, okna, drzwi. Stworzono salę poświęconą pamięci żareckich Żydów. Zagospodarowano teren wokół budynku. Mimo, że na terenie gminy nie można już usłyszeć szumu modlitw, to pozostały jednak cenne ślady i pamięć po nich, którą stara się przekazać młodszym pokoleniom. Dawna synagoga służy mieszkańcom jako Miejsko Gminny Ośrodek Kultury, w którym mieści się Punkt Informacji Turystycznej, a także Izba Pamięci Narodowej, w której można odnaleźć pamiątki z przeszłości.

Kolejnym miejscem świadczącym o żydowskiej przeszłości miasta jest cmentarz  tzw. Kirkut w pobliżu ul. Polnej,  zachował się jeden z obecnie największych i najciekawszych jurajskich cmentarzy żydowskich. Założony w 1821 r. był trzecim z kolei kirkutem w Żarkach, rozciągając się - po późniejszej rozbudowie - na powierzchni 1,5 ha.

W odległości ok. 2 km znajduje się odwiedzane przez dziesiątki turystów Sanktuarium Leśniowskie. Po drodze do Sanktuarium będziemy mieli możliwość odpoczynku na kąpielisku miejskim przy ulicy  Wierzbowej, gdzie znajduje się również plac zabaw, siłownia zewnętrzna, ścieżka zdrowia oraz boiska do piłki plażowej. Po przejechaniu kolejnego kilometra docieramy do Sanktuarium Rodzinnych Błogosławieństw, które słynie z cudownych łask, działa tam Zakon Ojców Paulinów, swój początek ma rzeka Leśniówka z cudownego źródełka, a na wiernych matczynym wzrokiem spogląda  figurka Najświętszej Maryi Panny, pochodząca z XIV wieku. Według legendy, historia figurki miała swój początek w roku 1382. Wtedy to, piastowski książę Władysław Opolczyk, powracając z Rusi na Śląsk wiózł do Częstochowy obraz Czarnej Madonny. Na miejsce odpoczynku wybrał polanę na terenie dzisiejszego Leśniowa. Tego roku lato było tak upalne, że wyschły wszystkie okoliczne źródła. Spragnieni i wyczerpani wędrowcy po bezskutecznym poszukiwaniu wody, zaczęli modlić się za wstawiennictwem Maryi. I stało się… Wytrysnęło obfite źródło dając początek potokowi, który przyniósł orzeźwienie spragnionym rycerzom…

Książę Władysław pojechał dalej, ale w dowód wdzięczności pozostawił przy źródle wyciosaną z drewna kapliczkę, a w niej najcenniejszy dar, figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem.

 Po krótkiej modlitwie możemy udać się w dalszą podróż do Przewodziszowic (osiedla Żarek), które położone są  2 km za Sanktuarium. Najciekawszym obiektem są tam ruiny strażnicy z XIV wieku, które położone są przy ścieżce pieszo- rowerowej, w otoczeniu lasu. Przewodziszowice są jedynym miejscem, w którym na terenie gminy można uprawiać turystykę kwalifikowana - wspinaczkę. Idealnym miejscem są do tego Skały Rajcy. Podążając dalej ścieżką pieszo-rowerową w otoczeniu łąk i lasów mieszanych po przejechaniu ok. 4 km dotrzemy do pierwszych zabudowań wsi Czatachowa z Pustelnią św. Ducha. Tutaj w latach 90. wybudowano pierwszą drewnianą kaplicę. Z biegiem czasu okazało się, że kaplica wystarcza pustelnikom, ale jest zbyt mała dla wiernych pragnących uczestniczyć w Eucharystii. Pustelnia zaczęła się rozrastać. Podczas budowy konieczne było zburzenie starej kaplicy, która znajdowała się w prezbiterium nowego kościoła i wybudowanie nowej. Tak się stało, obok kościoła znajduje się kaplica Mater adorans - „Matki modlącej się” z obrazem Matki Bożej, w której oblicze wpatruje się wielu szukających pomocy. W chwili obecnej to murowany kościółek o drewnianym, prostym wnętrzu z ołtarzem głównym. W czasie  odprawianych Mszy św. można poczuć niesamowitą atmosferę wiary.

Z Czatachachowy udajemy się w dalszą podróż przez: Zawadę i Jaroszów do Przybynowa, gdzie punkt docelowy stanowi Miniskansen Wsi Jurajskiej i kościół p.w św. Mikołaja w Przybynowie. W mini skansenie możemy przyjrzeć się bliżej życiu na wsi w przeszłości.  W starej, drewnianej chacie odrestaurowanej z wielkim pietyzmem odnajdziemy stary piec, piękne ręcznie żłobione meble z duszą, narzędzia codziennego użytku. Stąpając po drewnianych deskach podłogi odwiedzamy kolejne izby z kołowrotkiem, ręcznie dzierganymi obrusami. Tuż przy chacie odnajdziemy kuźnię z przełomu XIX I XX wieku z oryginalnym sprzętem, który służy jeszcze dzisiaj do wyrobu podków.  W zagrodzie powstaje ekspozycja starych narzędzi domowych i rolniczych. Do oglądania są bryczki  i stare sanie dawniej używane na wsi pod Częstochową. Na chwile można zatrzymać się przy kościele p.w św Mikołaja- najcenniejszego zabytku wsi. Kościół wzniesiono  najprawdopodobniej w połowie XVI w. z kamienia, w miejscu drewnianego, istniejącego około 250 lat, a wspominanego w 1306 i 1470 r. W kościele warto zobaczyć obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, który podobno ofiarował król Jan III Sobieski. W kronikach zachowały się opisy, iż dawniej ściany i ołtarze zdobiły 24 kryształowe lustra.

     Z Przybynowa wybieramy się w drogę powrotną do Żarek. Kolejnym przystankiem jest bowiem zabytkowy zespół stodół w Żarkach przy ul. Ofiar Katynia.  Na zabytkowy zespół stodół składa się około 40 budynków, które powstawały w drugiej połowie XIX wieku i w początkach XX. Pierwotnie stodoły były drewniane, kryte słomą. Służyły nie tylko jako spichlerze, zamieniano je także w koszary. Obecnie są to budowle kamienne, ich stan techniczny jest różny, zachowało się natomiast oryginalne położenie stodół. Stodoły posłużyły za tło w filmie 'Młyn i Krzyż."

W sąsiedztwie żareckich stodół znajduje się jedyne w okolicy multimedialne Muzem Dawnych Rzemiosł. Gmina Żarki przy dofinansowaniu że środków unijnych zrewitalizowała oryginalny budynek dawnego młyna elektrycznego, w którym możemy podziwiać autentyczne przedmioty rzemieślnicze związane z szewstwem, bednarstwem, kołodziejstwem oraz piekarstwem. W czasie godzinnej podróży przewodnik odkrywa historię rzemiosł, w którą zostały wplecione losy miasteczka oraz interaktywne gry i zabawy.

       Naszym następnym przystankiem jest kuesta jurajska, do której docieramy podążając ul. Strażacką w kierunku Jaworznika. Po drodze, po lewej stronie mamy możliwość zobaczyć tzw. Lipe Babkę, ponad 500 letnie drzewo, które od 1954 r. jest na liście pomników przyrody. Miała wówczas 18m. wysokości i około 4,5 m. w obwodzie. Jedno z podań głosi iż król Jan III Sobieski jadąc z wojskiem z Krakowa do Częstochowy na Jasną Górę przed wyprawą na Wiedeń w 1683 r. wybrał miejsce na postój pod rozłożystymi konarami "Babki".
Być może stąd pisał jeden z listów do Marysieńki -"we środę pod Żarkami".
-Wóz w drodze o kilka mil porzucić musiałem, bo drogi niecnotliwe,
a mil czterdzieści wielkich w czterech dniach ujechać się musiało(....)
Do Ciebie, moje serce, już mi niesłychanie tęskno..."

           Po kilku minutach docieramy do kuesty, która jest naturalną  formą rzeźby terenu powstała w wyniku zróżnicowanej odporności na niszczenie warstw skalnych, nieznacznie nachylonych w jednym kierunku. Jej wysokość względna wynosi na Górze Jaworznickiej ok. 70m. Jest ona jednym z najlepszych punktów widokowych całej Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Od dawna przyciąga podróżnych rozległym widokiem na pradolinę Warty. Od kilku lat zwabia także paralotniarzy, których kusi korzystną ekspozycją stoku na zachodnie wiatry.

Na zakończenie dnia pełnego wrażeń proponujemy smakowite specjały regionu. Bardzo sytym i przepysznym daniem są pieczonki: ziemniaki z burakami, marchewką, cebulą i kiełbasą wypiekane w żeliwnym garnku na ogniu.

 

Jeśli przedstawiona trasa jest zbyt intensywana jak na jeden dzień, proponujemy podzielić trasę według swoich upodobań i możliwości. Życzymy udanych wrażeń i pobytu....


http://www.slaskie.travel/pl-PL/Audiowycieczki/Pokaz/117271/zarki-dawne-miasto

drukuj zapisz do PDF poleć artykuł
Strona główna

Ankieta

Która z informacji na stronie okazała się najbardziej pomocna przy organizacji wypoczynku na terenie Gminy Żarki?

  • 17.9%
  • 42.9%
  • 14.3%
  • 10.7%
  • 14.3%
archiwum ankiet
Informacja o projekcie UE

Miasto i Gmina Żarki
42-310 Żarki, ul. Kościuszki 15/17

tel.: (34) 314 80 36
e-mail: poczta@umigzarki.pl

  • _d2098281341
  • _d2057671341
  • _d2023411341
  • _d2088431341
  • _d2072301341
  • _d2027691341
Turystyka Żarki – portal poświęcony szeroko pojętej tematyce turystycznej na terenie Gminy Żarki oraz Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Informacje o miejscach noclegowych, lokalach z gastronomią, wyznaczanie tras wędrówek, mapy szlaków turystycznych, propozycje spędzenia wolnego czasu, opisy atrakcji na jurze i wiele innych przydatnych informacji.
Facebook
Zapytanie
Poleć stronę
Księga gości
Zobacz wpisy